Luật hóa quyền thay đổi họ tên cho người chuyển giới

(PLO) - Góp phần thực hiện các quy định của Hiến pháp về quyền con người, quyền công dân, Dự thảo Bộ luật Dân sự sửa đổi đã bổ sung một chương mới về xác lập, thực hiện, bảo vệ quyền dân sự và quy định khá cụ thể các quyền nhân thân.

Các quy định này đang thu hút sự quan tâm của dư luận nhằm đảm bảo tốt hơn các quyền và lợi ích của người dân, nhất là các nhóm yếu thế trong xã hội.

http://baophapluat.vn/Uploaded/nguyenductung/2014_12_12/cogiao-chuyengioi1_DXLJ.jpg

Cô giáo Quỳnh Trâm gặp khó khăn về thay đổi họ, tên 
khi đã phẫu thuật chuyển giới

 

Tôn trọng, bảo vệ quyền nhân thân

Để triển khai thi hành Hiến pháp 2013, cùng với yêu cầu nội luật hóa các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên đã đặt ra câu hỏi lớn là làm thế nào để bảo đảm phát huy và thực thi một cách đầy đủ các quyền con  người, quyền công dân trong cuộc sống. 

Nhận thức rõ điều này, Thứ trưởng Đinh Trung Tụng cho biết, sau một thời gian nỗ lực, Bộ Tư pháp đã cố gắng cụ thể hóa cách thức bảo vệ và thực thi quyền con người, quyền công dân theo tinh thần của Hiến pháp, trong đó không thể không kể đến quyền của các nhóm yếu thế trong Dự thảo BLDS (sửa đổi). 

Vì vậy, hôm qua – 11/12, Bộ Tư pháp đã phối hợp với Dự án Quản trị nhà nước nhằm tăng trưởng toàn diện (GIG) của Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tổ chức Hội thảo góp ý hoàn thiện các quy định liên quan đến quyền của các nhóm yếu thế trong Dự thảo BLDS sửa đổi.

Dự thảo BLDS sửa đổi mới nhất dành hẳn một mục quy định cụ thể về quyền nhân thân và một số quy định tại các phần riêng về quyền sở hữu, quyền thừa kế, quyền sử dụng đất, quyền về khoa học công nghệ… 

Trong đó, có một số quyền đáng chú ý là quyền về họ, tên, quyền xác định dân tộc, quyền xác định lại giới tính, quyền tự do kinh doanh, quyền tiếp cận thông tin, quyền lập hội… Ngoài các quyền nhân thân được quy định, các quyền con người, quyền nhân thân khác về dân sự đều được Nhà nước công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật. 

Tranh luận sôi nổi về quyền thay đổi họ, tên

Tuy nhiên, tham gia Hội thảo, các đại biểu đến từ các tổ chức xã hội, các hội, hiệp hội và các chuyên gia, nhà khoa học đã có nhiều góp ý, kiến nghị Ban soạn thảo BLDS sửa đổi tiếp tục nghiên cứu sửa đổi, bổ sung nhằm đảm bảo tốt hơn các quyền và lợi ích của người dân, nhất là một số nhóm xã hội thiệt thòi như phụ nữ, trẻ em, người đồng tính, người nghèo, người thiểu số, người khuyết tật. Rất nhiều quyền nhân thân được các chuyên gia “mổ xẻ”, trong đó đặc biệt phải kể đến quyền về họ, tên. 

Chuyên gia tư vấn Dự án GIG Vũ Công Giao cho rằng, nên tiếp tục xem xét bổ sung người phẫu thuật chuyển giới là đối tượng có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ, tên vì nhu cầu thay đổi họ, tên của người phẫu thuật chuyển giới là có thật và cấp thiết.

Ông Lương Thế Huy (Viện Nghiên cứu xã hội, kinh tế và môi trường) phân tích: Với người chuyển giới, giới tính mong muốn của họ không trùng với giới tính khi sinh ra mà việc đặt tên ở Việt Nam thường thể hiện đặc điểm giới tính trong đó. Nếu không được đổi tên, người chuyển giới sẽ gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống hàng ngày, bị soi mói, thậm chí bị phân biệt đối xử từ những người khác. 

Ông Huy mong muốn quyền thay đổi họ, tên tới đây sẽ là quyền không có điều kiện, tức là có thể đổi tên theo nguyện vọng và bằng 1 trong 3 cách, gồm đổi tên bằng thủ tục hành chính, bằng phán quyết của tòa án, bằng thủ tục tuyên bố thực tế.

Hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ quyền của phụ nữ và trẻ em, bà Dương Thị Xuân (Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam) lại đề nghị cân nhắc bổ sung trường hợp không xác định cha thì họ của cá nhân là họ của mẹ đẻ để hướng tới những phụ nữ không có chồng nhưng có quyền sinh con theo quy định của luật. Tương tự, đối với quyền xác định dân tộc, trong trường hợp không xác định cha thì dân tộc của con được xác định theo dân tộc của mẹ.

Tuy nhiên, một đại biểu đến từ Bắc Giang cho rằng, bất cứ ai cũng có quyền đối với họ, tên của mình, quyền về họ, tên là quyền đương nhiên, “không cần phải là người chuyển giới mới có quyền thay đổi họ, tên”. Không những thế, thực tế đã chứng minh không có tên gọi nào mặc định cho nam hay cho nữ. Bởi thế, theo đại biểu này, Dự thảo BLDS sửa đổi không cần đặt ra quy định về quyền thay đổi họ, tên.

Theo Báo Pháp luật Việt Nam điện tử, ngày 12.12.2014

Trường hợp cần sự hỗ trợ của Công ty Luật TNHH YouMe, quý khách vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH YouMe
Địa chỉ: Tòa nhà Phương Đông, số 33 Giang Văn Minh, Ba Đình, Hà Nội
Hotline: 0243 7349234/ 0966770000
Email: info@youmevietnam.com.