Để luật thực thi trong cuộc sống

(Lao Động) - Thực trạng vi phạm pháp luật có rất nhiều nguyên nhân. Từ không biết luật, không hiểu luật mà vi phạm, cho đến biết luật, hiểu luật mà người thực thi vẫn không tuân thủ hay cố tình vi phạm. Để pháp luật được thực thi, các nguyên nhân này phải được loại trừ. Báo Lao Động xin giới thiệu bài viết của Tiến sĩ, luật sư Vũ Thái Hà - Chủ tịch Công ty Luật TNHH YouMe.

>>> Để luật thực thi trong cuộc sống
 
 Vai trò của cơ quan làm luật
Tình trạng có luật mà vẫn “không biết luật” cho thấy người dân có một phần trách nhiệm, nhưng có thể thấy rằng, phần trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong công tác xây dựng, tuyên truyền, thực thi pháp luật là không hề nhỏ.
Việc pháp luật có được thực thi hay không phụ thuộc phần lớn vào vai trò của các cơ quan xây dựng, tuyên truyền và thực thi pháp luật.
Để có thể đi vào cuộc sống, văn bản pháp luật được ban hành phải thiết thực với cuộc sống. Điều này đồng nghĩa với việc cơ quan làm luật phải có những nghiên cứu và cân nhắc kỹ lưỡng trước khi ban hành. Không thể để tình trạng văn bản vừa ban hành hôm nay, hôm sau lại sửa, lại rút hay hoãn thi hành. Không thể để tình trạng văn bản ban hành rồi nhưng trên thực tế lại không thực thi được.
Đơn cử một ví dụ gần với cuộc sống hằng ngày nhất đó là việc cấm hút thuốc lá ở nơi công cộng được triển khai từ đầu năm 2010. Ai cũng biết đó là một quyết sách đúng. Thế nhưng, sau vài năm triển khai, quy định này không đạt được mục tiêu. Bởi lẽ, muốn xử phạt phải có người thực thi và bắt được hành vi, trong khi hút thuốc là hành vi rất dễ phi tang và ít bằng chứng, các cơ quan chức năng vốn đã lắm việc cũng không thể cắt cử thêm người để canh, xử phạt mọi nơi, mọi lúc. Rồi mức phạt quá nhẹ, cơ chế để ràng buộc người bị phạt bắt buộc phải nộp phạt cũng thiếu khiến cho việc cấm hút thuốc lá nơi công cộng không hề có gì thay đổi.
Hay như quy định về xử phạt người dân không sang tên, đổi chủ phương tiện cá nhân. Vấn đề này bị buông lỏng quản lý từ hàng chục năm nay, cần có thời gian “chuyển tiếp” để giải quyết trước khi tiến hành xử lý vi phạm, nếu không, người biết và hiểu luật cũng không thể nào tuân thủ cho đúng.
Nhiều văn bản luật thường xuyên phải sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ vì chất lượng chưa cao. Có văn bản luật ban hành vài ba năm, thậm chí vừa ban hành đã phải sửa do có sự sai sót. Nhiều dự thảo luật được giao cho các bộ, ngành, cơ quan, đơn vị liên quan tự xây dựng, soạn thảo sau đó trình cơ quan chức năng xem xét. Do vậy, nội dung các điều khoản của văn bản khó tránh khỏi thể hiện ý chí chủ quan của người soạn thảo. Nhiều dự luật ban hành đến dăm năm và vẫn chưa có văn bản dưới luật, khiến luật đã ban mà vẫn “treo” lơ lửng.
Do đó, cần coi trọng hơn nữa công tác xây dựng pháp luật. Ngoài việc giao trách nhiệm cho cơ quan chuyên môn soạn thảo, cần có sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Quan tâm hơn nữa việc tiếp thu ý kiến đóng góp của người dân, tổ chức, doanh nghiệp trong quá trình dự thảo văn bản luật.

Tuyên truyền, giáo dục pháp luật
Người dân phải được tuyên truyền và giáo dục pháp luật. Không thể chỉ cho rằng dân phải tìm hiểu luật mà hãy đặt trách nhiệm này lên vai của cơ quan chức năng tuyên truyền và giáo dục pháp luật. Phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ theo cách văn bản pháp luật được ban hành rồi phổ biến là xong mà là một quá trình liên tục. Để công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đạt hiệu quả cao thì mấu chốt của vấn đề là phải phổ biến, giáo dục để xây dựng, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, từng bước hình thành thói quen tôn trọng pháp luật của người dân.
Khi người dân đã có ý thức chấp hành pháp luật thì không cần trông chờ vào Nhà nước phổ biến, giáo dục mà tự giác tìm hiểu các quy định của pháp luật để không làm trái luật.

Tuyên truyền pháp luật qua thông tin đại chúng
Phương tiện thông tin đại chúng với sự ảnh hưởng rộng rãi là một công cụ tuyên truyền giáo dục pháp luật có hiệu quả xã hội cao. Phương tiện này, qua việc phê phán, nêu rõ các hiện tượng coi thường pháp luật, không hiểu pháp luật dẫn đến những hậu quả khó lường cho cá nhân, gia đình và xã hội có tác động mạnh tới nhận thức, của mỗi người, khiến họ phải tự điều chỉnh hành vi của mình theo quy định của pháp luật. Cho nên việc tuyên truyền giáo dục pháp luật thông qua các phương tiện thông tin đại chúng là cần thiết, có nhiều ưu thế và là một trong những phương thức tuyên truyền giáo dục pháp luật hiện nay có hiệu quả cao.

Vai trò của cơ quan thực thi pháp luật
Khi văn bản pháp luật được ban hành đúng với nhu cầu của cuộc sống, người dân đều nắm được luật thì việc thực thi sẽ phụ thuộc phần lớn vào cơ quan giám sát, thực thi pháp luật. Việc giám sát, thực thi pháp luật phải nghiêm minh, không bỏ lọt các hành vi vi phạm pháp luật thì mới mong có kết quả. Ai lái xe cũng đều nắm rõ quy định của Luật Giao thông đường bộ, nhưng nếu như lực lượng xử phạt vi phạm giao thông không thực hiện một cách nghiêm minh sẽ dẫn tới tình trạng coi thường pháp luật hay “làm luật” để vi phạm.
Báo Lao Động, ngày 25/03/2013
 

Trường hợp cần sự hỗ trợ của Công ty Luật TNHH YouMe, quý khách vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH YouMe
Địa chỉ: Tòa nhà Phương Đông, số 33 Giang Văn Minh, Ba Đình, Hà Nội
Hotline: 0243 7349234/ 0966770000
Email: info@youmevietnam.com.

Gửi bình luận :